โรคพยาธิเม็ดเลือดในสุนัข Canine blood parasite

 

 โรคพยาธิเม็ดเลือดในสุนัข( Canine blood parasites)

เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อริกเกตเซีย  โดยพยาธิเม็ดเลือดที่พบในเม็ดเลือดแดงที่สำคัญได้แก่ Babesia spp สำหรับพยาธิเม็ดเลือดที่พบในเม็ดเลือดขาวที่สำคัญได้แก่ Ehrlichia spp. Anaplasma spp.  และ Hepatozoon spp. การ ติดเชื้อเกิดได้โดยมีเห็บเป็นพาหะ  ซึ่งเป็นโรคที่ร้ายแรงและทำให้สัตว์เสียชีวิตได้ โดยอาการจะพบลักษณะต่างๆ ตามชนิดของการติดพยาธิดังนี้

 

 

     Ehrlichia spp. พบได้ในสุนัขทุกเพศ ทุกวัย และทุกสายพันธุ์ เกิดขึ้นได้โดยสุนัขถูกเห็บที่มีเชื้อ E. canis อยู่ในน้ำลายกัด จากนั้นเชื้อจะผ่านเข้ากระแสเลือด เข้าสู่เม็ดเลือดขาว และเนื้อเยื่อต่างๆ   สุนัขจะเริ่มแสดงอาการต่างๆ โดยอาการที่พบ มี 2 ระยะ คือ แบบเฉียบพลัน และแบบเรื้อรัง ในสุนัขที่มีอาการแบบเฉียบพลัน  สุนัขจะมีไข้สูง ซึม เบื่ออาหาร บางตัวพบภาวะ ตับหรือไตอักเสบ  ร่วมกับภาวะอารกทางประสาท เกร็ง ชัก และเสียชีวิตได้ภายใน 1 - 3 วัน หลังจากพบภาวะไข้สูง      บางตัวพบเลือดกำเดาไหลและพบจุดเลือดออกตามร่างกาย ตาบอด หากสุนัขร่างกายแข็งแรง ร่างกายอาจพัฒนาภูมิคุ้มกันมาทำลายเชื้อได้เอง แต่ถ้าภูมิคุ้มกันไม่ดีพอสุนัขก็จะพัฒนาเข้าสู่อาการแบบเรื้อรัง ได้แก่ ซึม มีไข้สูง เลือดกำเดาไหลมาก ปัสสาวะเป็นเลือด หายใจลำบาก ไขกระดูกทำงานบกพร่อง เกิดภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง ส่งผลทำให้โลหิตจาง เม็ดเลือดขาวและเกล็ดเลือดต่ำ ไตวาย ตับอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และนำไปสู่การเสียชีวิตได้

     Babesia spp. เป็นพยาธิเม็ดเลือดที่อยู่ในเม็ดเลือดแดง ติดเชื้อได้โดยการถูกเห็บที่มีเชื้อโรคกัด ในลูกสุนัขจะแสดงอาการรุนแรงกว่าในสุนัขโต อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ไข้สูง โลหิตจาง ซึม เบื่ออาหาร ในรายที่อาการรุนแรง บริเวณเยื่อเมือกและใบหูจะซีดเหลือง ปัสสาวะเป็นสีส้มแดงหรือน้ำตาล จากการแตกของเม็ดเลือดแดง ตับโต ม้ามโต บางรายอาจมีอาการทางระบบประสาท เกร็ง ชัก และเสียชีวิตได้

     Hepatozoon spp. เกิดจากสุนัขกินเห็บที่มีเชื้อเข้าไป นอกจากนี้เชื้อยังถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกขณะตั้งครรภ์ได้อีกด้วย อาการที่แสดงออกมักไม่ชัดเจน เช่น เจ็บปวดกล้ามเนื้อ เดินผิดปกติ มีน้ำมูก น้ำตา ท้องเสีย เบื่ออาหาร กินน้ำมาก ปัสสาวะมาก ปอดผิดปกติ

     Anaplasma spp.  ติดได้โดยการถูกเห็บที่มีเชื้อพยาธิชนิดนี้อยู่กัด  เมื่อสุนัขได้รับเชื้อเข้าไปส่วนมากจะไม่แสดงอาการแต่จะมีเชื้อแฝงอยู่ในร่างกายของสุนัข โดยอาการหลักๆ ที่พบ ได้แก่ มีไข้ ซึม เบื่ออาหาร เยื่อเมือกซีด เลือดออกจมูก เกล็ดเลือดต่ำ เกิดจุดเลือดออกตามร่างกาย ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะบริเวณข้อ ข้ออักเสบ อาการอื่นๆ ได้แก่ อาเจียน ท้องเสีย ไอ หายใจลำบาก บางรายอาจมีอาการทางระบบประสาทเนื่องจากเยื่อหุ้มสมองอักเสบ เช่น ชัก เดินเซ เป็นต้น

การรักษา หากตรวจพบได้ทันท่วงทีและรีบทำการรักษา สัตวแพทย์จะให้ยาฆ่าพยาธิเม็ดเลือด ยาปฏิชีวนะ ร่วมกับการรักษาตามอาการเพื่อความคุมภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้

การควบคุมและการป้องกัน การรักษาจะประสบผลสำเร็จหากเจ้าของสัตว์ให้ความร่วมมือโดยการควบคุมเห็บบนตัวสุนัขหรือสิ่งแวดล้อมที่สุนัขอาศัยอยู่ ซึ่งทำได้โดยการฉีดยาป้องกันเห็บหรือใช้ยาหยอดหลังเป็นประจำทุกเดือนร่วมกับการกำจัดเห็บที่อยู่ตามสิ่งแวดล้อม

 

 

 

 

 

 

 

    

Additional information